Niyə bütün doğuş evləri eyni deyil?
Beynəlxalq praktikada doğum müəssisələri imkanlarına görə səviyyələrə ayrılır. Bu bölgü müəssisənin “yaxşı” və ya “pis” olması ilə bağlı deyil — hansı vəziyyətləri təhlükəsiz idarə edə biləcəyini göstərir.
Səviyyəni müəyyən edən əsas amillər: 24 saat hazır cərrahi komanda, anesteziologiya və reanimasiya, qan komponentlərinin ehtiyatı, dar ixtisaslı mütəxəssislərə çıxış və yenidoğulmuşlar üçün intensiv terapiya şöbəsi.
Bu yanaşmanın məqsədi sadədir: ana və körpə riskin tələb etdiyi imkanlara malik yerdə doğmalıdır.
Hansı hallarda doğuş əvvəlcədən planlanır?
Aşağıdakı vəziyyətlərdə doğuşun yeri və vaxtı əvvəlcədən müəyyən edilir:
- Placenta accreta spektri və ya previa
- Ağır gedişli preeklampsiya və HELLP sindromu
- Çoxsaylı keysəriyyə keçirmiş çapıqlı uşaqlıq
- Laxtalanma pozğunluqları və antikoaqulyant qəbulu
- Ananın ağır ürək, böyrək və ya endokrin xəstəlikləri
- Dölün inkişafdan qalması və ya doppler göstəricilərinin pozulması
- Çoxdöllü hamiləlik — xüsusən ağırlaşmalarla
- Dölün aşkarlanmış anomaliyaları — doğuşdan sonra müdaxilə tələb edən
- Vaxtından əvvəl doğuş riski
Planlaşdırma doğuş gününə qalmır
Bir çox halda qərar üçüncü trimestrin əvvəlində verilir. Bu, qan komponentlərinin hazırlanmasına, komandanın cəlb olunmasına və lazım gəldikdə ananın başqa müəssisəyə əvvəlcədən yönləndirilməsinə imkan yaradır.
Plan nələri əhatə edir?
- Doğuşun yeri — riskə uyğun imkanlara malik müəssisə
- Doğuşun vaxtı — hamiləliyin həftəsi və vəziyyətin sabitliyi
- Doğuşun üsulu — təbii doğuş, planlı və ya təcili keysəriyyə
- Komanda — mama-ginekoloq, cərrah, anestezioloq, neonatoloq
- Qan təminatı — qan qrupu, ehtiyatın əvvəlcədən hazırlanması
- Yenidoğulmuş üçün hazırlıq — intensiv terapiya yerinin təmin olunması
- Fövqəladə ssenari — vəziyyət gözləniləndən tez dəyişərsə nə ediləcək
Planlaşdırılmış doğuşu gözləyərkən bu hallarda dərhal gedin
- Qanaxma
- Müntəzəm sancılar
- Suyun gəlməsi
- Güclü baş ağrısı və ya görmə pozğunluğu
- Dölün hərəkətlərinin azalması
- Nəfəs darlığı, döş qəfəsində ağrı
Planlı tarixin hələ gəlmədiyi düşüncəsi ilə gözləmək olmaz.
Pasiyentin rolu
Plan yalnız həkimin deyil, ailənin də planıdır. Hazırlığın praktik hissəsi:
- Bütün tibbi sənədlərin bir yerdə saxlanması — əvvəlki əməliyyat çıxarışları, USM nəticələri, analizlər
- Doğuş çantasının əvvəlcədən hazırlanması
- Xəstəxanaya gediş yolunun və nəqliyyatın əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi
- Əlaqə nömrələrinin əlçatan yerdə olması
- Yaxınlarından birinin plandan xəbərdar olması
- Planlı tarixə yaxın uzaq səfərlərdən çəkinmək
Yadda saxlamalı əsas fikir
Ağır mamalıq patologiyasında nəticəni çox vaxt bir qərar deyil, əvvəlcədən görülmüş hazırlıq müəyyən edir. Doğuşun yerinin düzgün seçilməsi bu hazırlığın ilk və ən vacib addımıdır.
Elmi mənbələr
Yazı aşağıdakı beynəlxalq klinik təlimat və konsensus sənədlərinə əsaslanır.
- Levels of Maternal Care: Obstetric Care Consensus No. 9. PubMed 31348224
- Obstetric Care Consensus No. 7: Placenta Accreta Spectrum. PubMed 30461695
- Jauniaux E və b. Placenta Praevia and Placenta Accreta: Diagnosis and Management. Green-top Guideline No. 27a. PubMed 30260097
Bu yazı ümumi məlumatlandırma xarakteri daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Sizin vəziyyətinizə uyğun qərar yalnız fərdi müayinədən sonra verilir.